Prinsjesdag 2026 en je energierekening: het pakket dat je tarief niet aanraakt

Het koffertje staat op tafel, de energieprijzen staan in het nieuws, en het kabinet zegt met zoveel woorden dat dit pakket "burgers en bedrijven een steun in de rug" geeft tegen de gevolgen van de onzekerheid in het Midden-Oosten. Iedereen leest die twee dingen in één adem: er is een energiepakket, dus er verandert iets aan wat jij per kilowattuur betaalt.

Ik heb het Belastingplan 2027 opengeslagen en gezocht op de woorden die over jouw energierekening zouden moeten gaan. Belastingvermindering komt er nul keer in voor. Salderen, teruglevering en zonnepanelen evenmin, en batterij, thuisbatterij, energieopslag en ISDE ook niet. In het hele wetsvoorstel, ruim zeshonderdduizend tekens, komt het tarief van een huishouden niet voor.

Toch verandert er in januari iets aan je stroomtarief. Alleen komt dat niet uit dit pakket, het stond er al jaren in, en zelfs dat getal ligt nog niet vast. Twee bronnen van dezelfde overheid geven een ander bedrag. Hieronder staat het volledige dossier achter de aflevering, met de vindplaats bij elk cijfer, en de plek waar het antwoord ophoudt.

Belangrijkste punten

• Het Belastingplan 2027 raakt geen enkel energiebelastingtarief van een huishouden. Geteld over de volledige tekst van het wetsvoorstel: belastingvermindering nul, salderen nul, teruglevering nul, zonnepanelen nul, batterij nul, ISDE nul. Het artikel met jouw gas- en stroomtarief (artikel 59 Wbm) wordt in dit pakket niet gewijzigd.
• Het stroomtarief voor 2027 is niet vastgesteld, en twee overheidsbronnen geven een ander getal. De geconsolideerde wet zet de eerste schijf elektriciteit op € 0,08579 per kWh, de Fiscale sleuteltabel van Financiën op € 0,0916. Dat verschil is groter dan de gewone indexatie verklaart. Welk getal het wordt, staat pas in december vast, in de tarieventabel van de Belastingdienst.
• De energiebelasting brengt in 2027 € 341 miljoen méér op, en in dit pakket gaat geen enkel tarief omhoog. Van € 5.360 naar € 5.701 miljoen. De Miljoenennota splitst dat bedrag niet uit; er lopen minstens vier dingen doorheen en de stukken kiezen er geen.
• De ene energiemaatregel in het pakket, de EIA, staat in de Miljoenennota zeven keer op nul geboekt. Het aftrekpercentage gaat van 40% naar 45,5%, maar in het Inkomstenkader draagt die regel € 0 voor elk jaar van 2026 tot en met 2031 en structureel. De pot groeit niet mee: € 460 miljoen in 2026, € 454 miljoen in 2027.
• "Belastingvermindering toespitsen op huishoudens" is geen slecht nieuws voor huishoudens. Het betekent dat huishoudens de korting houden en bedrijven hem kwijtraken, vanaf 2030, in een wet die nog geschreven moet worden. Het zit niet in dit pakket.
• De andere helft van je rekening beweegt de andere kant op. De dag vóór Prinsjesdag publiceerde de ACM acht inkomstenbesluiten voor het elektriciteitsnet. De toegestane inkomsten stijgen van € 11,7 naar € 18,5 miljard, plus 58,2% in vijf jaar. Toegestane inkomsten zijn geen tarief, en dat verschil is de kern.
• 2027 is de bekendste datum, 2028 is de dure. ETS2, de CO₂-beprijzing voor gebouwen en verkeer, staat in 2027 op nul en in 2028 op € 3,44 miljard.

De claim: een pakket "tegen de energieschok"

Begin bij wat er letterlijk staat, zonder toon. Het Belastingplan 2027 is onderdeel van een breder maatregelenpakket, en de toelichting zegt woordelijk dat het "burgers en bedrijven een steun in de rug geeft voor de economische gevolgen van de onzekerheid over de situatie in het Midden-Oosten". Die formulering komt uit het maatregelenpakket dat het kabinet Energieschok noemt, aangekondigd in een aparte Kamerbrief (dossier 36 933).

Het pakket zelf is groot. De Miljoenennota telt 79 bladzijden, het bijlagenboek 407, en daar komen vier wetsvoorstellen bij. De officiële aanduiding van de Miljoenennota is Kamerstuk 37 020, nummer 1; het bijlagenboek is nummer 2. Alles staat online, en dat is precies waarom je het kunt nakijken in plaats van het geloven.

De vraag die de rest van dit stuk beantwoordt is simpel. Er is een energiepakket aangekondigd. Wat doet dat met jouw energierekening in januari?

Zoek je energierekening in de wet, en je vindt hem niet

Waar staat jouw tarief eigenlijk? In artikel 59 van de Wet belastingen op milieugrondslag. Daar staan de bedragen voor gas en elektriciteit. En dat artikel wordt in dit pakket niet gewijzigd.

Ik telde de termen die over een huishouden gaan, over de volledige tekst van het wetsvoorstel Belastingplan 2027 en het wetsvoorstel Overige fiscale maatregelen 2027.

De Wet belastingen op milieugrondslag wordt op andere punten wél aangeraakt: de belasting op leidingwater gaat met € 0,10 per kubieke meter omhoog naar € 0,537, de afvalstoffenbelasting verandert, de CO₂-heffing voor afvalverbranding gaat van € 103,66 naar € 129,15, en het hoge tarief van de vliegbelasting gaat naar € 59,43. Artikel 59, met jouw stroom- en gastarief, staat daar niet tussen. Het komt in de hele wet één keer voor, als ijkpunt voor de glastuinbouw.

Dat betekent niet dat je tarief in 2027 gelijk blijft. Het betekent dat de verandering die eraan zit al ergens anders is vastgelegd, en niet in het stuk dat vandaag op tafel ligt.

Waar je tarief wél staat, en waarom dat getal nog niet vastligt

Sla de geconsolideerde Wet belastingen op milieugrondslag op in de versie die op 1 januari 2027 ingaat, en het tarief staat er al. Zowel artikel 59 als artikel 63 draagt daar de markering "Wijziging per 01-01-2027". Die wijziging komt uit een pad dat al jaren geleden is ingezet, niet uit dit pakket: het degressiviteitspad uit het Belastingplan 2023 en het Hoofdlijnenakkoord 2024. Box 13.2 van het bijlagenboek (bladzijde 382) noemt het bij naam: de eerste schijf elektriciteit gaat omlaag, de hoge gasschijven gaan omhoog, en de tariefstructuur wordt daarmee vlakker.

Hier hoort een waarschuwing, en het is de belangrijkste van dit stuk. Het exacte tarief voor 2027 ligt nog niet vast. Twee bronnen van dezelfde overheid geven een ander getal.

Ter vergelijking: in 2026 staat de eerste schijf op € 0,09161 per kWh. De geconsolideerde wet zet 2027 dus lager, de sleuteltabel vrijwel gelijk. Dat is een groot verschil voor je rekening, en het is niet met gewone indexatie te overbruggen. Het Belastingplan zet de correctiefactor voor 2027 op 1,01248; de lage stand maal die factor komt uit op € 0,08686, en dat haalt de € 0,0916 van de sleuteltabel niet. De oorzaak van het verschil staat in geen van beide stukken, en ik vul hem hier niet in.

Wat het oplost, is de tarieventabel energiebelasting 2027 van de Belastingdienst, of de Bijstellingsregeling. Allebei verschijnen pas in december. Tot die tijd is elk bedrag dat je voor 2027 hoort een verwachting, geen vaststaand tarief, en zeker geen gegarandeerde daling. Wie je nu al precies vertelt wat je per kilowattuur gaat betalen, leest één van twee bronnen en laat de andere weg.

€ 341 miljoen meer, en geen tarief omhoog

Als er in dit pakket geen tarief omhoog gaat, hoe kan de energiebelasting dan meer opbrengen? Toch is dat wat er staat. Tabel 12.3 van het bijlagenboek (bladzijde 377), Opbrengsten milieu gerelateerde lastenmaatregelen, zet de energiebelasting in 2027 op € 5.701 miljoen, tegen € 5.360 miljoen in 2026. Dat is € 341 miljoen meer.

De verleiding is groot om te zeggen dat die € 341 miljoen de saldering is die wegvalt. Dat staat nergens. De Miljoenennota splitst het bedrag niet uit, en er lopen minstens vier dingen doorheen: de saldering die op 1 januari 2027 stopt, het degressiviteitspad, de inputvrijstelling voor elektriciteitsopwekking die krimpt, en de indexatie. Ik noem het bedrag, ik noem de kandidaten, en ik kies er geen. Twee ware feiten (meer opbrengst, geen tariefverhoging in dit pakket) mogen samen geen onwaar derde feit opleveren.

In dezelfde tabel staat het getal dat pas een jaar later bijt. ETS2, de Europese CO₂-beprijzing voor gebouwen en verkeer, staat in 2027 op nul en in 2028 op € 3,44 miljard. De Miljoenennota bevestigt de verschuiving woordelijk: de opbrengst gaat "naar 2028 om aan te sluiten bij het uitstel van het invoeren van ETS2". 2027 is de datum die iedereen kent. 2028 is de dure.

De ene energiemaatregel: de EIA, en die staat zeven keer op nul

Wat zit er dan wél in dit pakket aan energie? Eén maatregel, en die is niet voor jou. De energie-investeringsaftrek voor bedrijven, de EIA, gaat omhoog: het aftrekpercentage wordt van 40% naar 45,5% gebracht, per 1 januari 2027 (artikel 3.42, derde lid, Wet inkomstenbelasting 2001). Het motief in het wetsvoorstel is hetzelfde als de rest van het pakket: extra steun voor bedrijven vanwege de onzekerheid over de energieprijzen.

Reken eerst voor wat die verhoging waard is, met het voorbeeld dat RVO er zelf bij geeft. Bij een winst van € 500.000 en een investering van € 300.000 levert de EIA van 40% een fiscaal voordeel op van € 30.960, en dat is volgens RVO 10,3% van de investeringskosten. Met dezelfde vpb-tarieven (19% tot en met € 200.000 winst, 25,8% daarboven) en een percentage van 45,5% loopt dat voordeel op naar € 35.217, ofwel 11,7% van de investering. Het verschil tussen de twee is 1,4 procentpunt, niet 5,5. In het lage vpb-tarief van 19% is het 1,0 punt. Op een zakelijke batterij van € 10.000 gaat het om € 105 tot € 142 extra.

En dan de vondst. Sla Tabel 4 van de Miljoenennota open, het Inkomstenkader (bladzijde 46), blok Noodpakket energie, mobiliteit en economie. Regel 53 is "Verhogen aftrekpercentage EIA naar 45,5%". Daarachter staat, voor 2026 tot en met 2031 en structureel: 0, 0, 0, 0, 0, 0, 0.

Zeven keer nul. Elke andere regel in datzelfde blok draagt wél geld: de reiskostenvergoeding op ‒ 144, ‒ 185, ‒ 222, de motorrijtuigenbelasting voor bestelauto's op ‒ 160, de vrachtwagenheffing op ‒ 80. Alleen de EIA staat op nul. De KGG-begroting bevestigt het van de andere kant: de EIA-derving is begroot op € 460 miljoen in 2026 en € 454 miljoen in 2027. Het percentage stijgt met 5,5 punt, de pot niet.

Wat dat betekent, breng ik als redenering en niet als citaat: een hoger percentage op een onveranderd budget betekent dat hetzelfde geld sneller op is. En de Energielijst van RVO zegt zelf wat er dan gebeurt: "Als het EIA-budget overschreden wordt, kan de minister van Financiën de regeling beperken of buiten werking stellen." Of dat in 2027 ook echt eerder gebeurt, is niet te controleren, want dat blijkt pas achteraf.

De batterij die de fiscus wél beloont

De EIA-lijst laat nog iets zien dat past bij het jaar waarin de saldering stopt. Twee codes voor energieopslag zijn dit jaar gewijzigd, en ze belonen een heel bepaald soort batterij.

Code 251118 (accu voor opslag van duurzaam opgewekte elektriciteit) vraagt een vermogen van minstens 5 kW en een capaciteit van minstens 15 kWh, aangesloten op een duurzame opwekinstallatie met een piekvermogen van meer dan 15 kWp. Code 260101 (opslag van elektrische energie) vraagt dat de accu "automatisch in- of uitschakelt afhankelijk van een elektrische deelmarkt", en zegt er woordelijk bij: een accu die "niet met software aan een elektrische deelmarkt gekoppeld is komt niet in aanmerking".

Meer dan 15 kWp piek is geen gemiddeld huishoudendak. Het CBS mat eind 2023 bijna 4.000 watt gemiddeld op een woning. En de tweede code beloont de batterij die handelt, niet de batterij die je eigen zonnestroom opslaat voor eigen gebruik. In hetzelfde jaar dat de saldering verdwijnt en particulieren juist naar zelfverbruik worden geduwd, staat de fiscale beloning op de handelende batterij van een bedrijf.

De vermindering die huishoudens juist houden

Eén maatregel wordt bijna altijd verkeerd gelezen, en het is precies de omgekeerde richting van hoe hij klinkt. In de stukken staat "belastingvermindering toespitsen op huishoudens". Dat klinkt als iets dat van huishoudens wordt afgepakt. Het is het tegenovergestelde.

De belastingvermindering is de vaste korting op je energierekening per elektriciteitsaansluiting. Nu krijgen ook veel bedrijven en instellingen die korting. De ambtelijke nota's zeggen woordelijk dat het de bedoeling is de vermindering "alleen te laten gelden voor huishoudens met een aansluiting en niet meer voor met name bedrijven". Huishoudens houden hem dus, bedrijven raken hem kwijt. Dezelfde nota's zetten hem in een rijtje mogelijke dekkingsmaatregelen en noteren erbij dat hij "grotere politieke gevoeligheden" kent: het was een manier om geld te vinden, geen klimaatidee.

Twee dingen om erbij te houden. Het gebeurt vanaf 2030, niet nu. En het zit niet in dit pakket: het bijlagenboek zet de regel onder het kopje "Wetsvoorstel belastingplan 2028". Het bedrag komt uit twee tabellen met een tegengestelde tekenconventie die elkaar bevestigen: € 401 miljoen vanaf 2030, structureel € 371 miljoen. Voor de bedrijven en instellingen die de korting verliezen is dat een lastenverzwaring. De regeling zelf is groot: de belastingvermindering per aansluiting kost in 2027 ongeveer € 4,57 miljard.

Wat er wél voor huishoudens in zit, en dat staat niet in de belastingwet

Betekent dit dan dat er voor jou niets in zit? Nee, en dat is een belangrijk onderscheid. In de energiebelasting verandert er voor huishoudens niets. De steun die er is, loopt langs een andere weg.

De Miljoenennota beschrijft in paragraaf 2.3.2 (bladzijde 51) een apart energiepakket dat het kabinet in het voorjaar van 2026 nam. Woordelijk: "Het kabinet opent eind dit jaar een noodfonds waar mensen met een laag inkomen en hoge energierekening steun kunnen aanvragen." Verder zitten er in dat pakket een verhoging van de onbelaste reiskostenvergoeding van € 0,23 naar € 0,25 per kilometer met terugwerkende kracht over heel 2026, twee maanden goedkoop treinreizen in de daluren, een inruilregeling voor brandstofauto's, en extra geld voor energiearmoede. Voor de langere termijn is er extra geld voor de subsidieregeling verduurzaming voor verenigingen van eigenaren (SVVE), het Warmtefonds en energiefixers.

De steun is er dus wel, alleen niet in je tarief. Ze loopt via een noodfonds en via subsidieregelingen. Het koopkrachtbeeld zelf is mager: de Miljoenennota zet de koopkrachtontwikkeling van huishoudens in 2027 op ‒ 0,1%. En de dekking van het koopkrachtpakket is deels de rekening van huishoudens zelf: de ouderenkorting gaat € 100 omlaag (goed voor € 197 miljoen), en de belasting op leidingwater gaat omhoog (€ 111 miljoen). Een deel van je koopkracht wordt betaald uit je waterrekening.

De andere helft van je rekening: het nettarief

En de rest van je rekening dan? Naast de energiebelasting betaal je voor het net, en daar beweegt het de andere kant op. De dag vóór Prinsjesdag, op 14 september 2026 om 09:11, publiceerde de ACM de inkomstenbesluiten voor 2027 tot en met 2031, voor alle acht netbeheerders van het elektriciteitsnet. Alle acht besluiten gaan in op 1 januari 2027, dezelfde dag als het nieuwe energiebelastingtarief.

De optelling en de percentages zijn mijn eigen berekening; de bedragen per netbeheerder komen rechtstreeks uit de besluiten. Twee getallen verklaren het waarom, uit het Liander-besluit: de investeringen van Liander lopen van € 1,66 miljard in 2026 naar € 3,08 miljard in 2031, om "een groot deel van de opgebouwde achterstand in 2028, 2029 en 2030" in te lopen. De twee snelste stijgers zijn beide TenneT, en die kosten landen via de landelijke component bij iedereen.

Dat is de omkering waar het op uitloopt. De energiebelasting op stroom is in dit pakket niet aangeraakt, en het tarief dat er los van staat is nog niet eens vastgesteld. De toegestane inkomsten van het hele elektriciteitsnet gaan in dezelfde periode met 58% omhoog. Het ene besluit haalde de voorpagina van Prinsjesdag. Het andere werd een dag eerder gepubliceerd.

Wie de rekening draagt

De Miljoenennota zegt het zelf, in paragraaf 2.6, en het is geen kleine zin. "De beleidsmatige lastenontwikkeling laat een lastenverzwaring zien van ruim 17 miljard euro in 2031 ten opzichte van 2025, die voor het grootste deel wordt betaald door huishoudens." Daarvan komt € 11,9 miljard uit beleid van voorgaande kabinetten, waaronder de uitbreiding van het ETS, en € 5,2 miljard uit dit kabinet. De lasten op consumptie stijgen volgens hetzelfde stuk onder meer "door het invoeren van ETS2" en "het aflopen van de accijnskorting op brandstof".

De saldering in geld

En de saldering, die op 1 januari 2027 stopt? Die is in de belastingwet onzichtbaar, maar in de begroting zie je hem verdwijnen. De KGG-begroting zet in Tabel 33 de totale fiscale groene subsidies op € 1,73 miljard in 2026 en € 964 miljoen in 2027, een daling van € 766 miljoen. De post EB-salderingsregeling staat in 2025 op € 847 miljoen, in 2026 op € 819 miljoen, en in 2027 is hij leeg. De groene fiscale steun halveert bijna, en de salderingsregel houdt gewoon op.

De enige energiebelastingmaatregel is voorwaardelijk

Er zit één maatregel in het pakket die de energiebelasting wél raakt, en die is voorwaardelijk. De factsheetbundel zegt woordelijk: "De compensatie in de energiebelasting in 2027 vindt uitsluitend doorgang indien de bijmengverplichting groen gas per 1 januari 2027 in werking treedt." Die bijmengverplichting is op dit moment zelf nog een voorstel (dossier 36 947). De enige energiebelastingmaatregel in het pakket hangt dus aan een wet die er nog niet is.

Wat hier bewust niet in staat

De vragen die ik niet rond kreeg, horen er net zo goed in als de antwoorden die ik wel heb.

• Het stroomtarief voor 2027 is niet vastgesteld. De geconsolideerde wet (€ 0,08579) en de Fiscale sleuteltabel (€ 0,0916) verschillen, en het verschil is groter dan de indexatie verklaart. Ik geef geen definitief cent-getal en geen gegarandeerde daling. De tarieventabel van de Belastingdienst en de Bijstellingsregeling verschijnen pas in december.
• De oorzaak van de € 341 miljoen extra opbrengst staat niet in de stukken. Ik noem het bedrag en de vier kandidaten (saldering, degressiviteit, inputvrijstelling, indexatie), en ik kies er geen.
• Of de EIA in 2027 eerder sluit, blijkt pas achteraf. Dat een hoger percentage op een gelijk budget sneller op raakt is een redenering; dat de regeling echt eerder dichtgaat, is niet te controleren.
• Het tarief per aansluiting voor het net in 2027 staat in geen van de acht ACM-besluiten. De besluiten gaan over toegestane inkomsten; het tarief volgt later.
• Ik kon "€ 250 per kWh, maximaal € 1.500 via de ISDE" niet terugvoeren op een rijksregeling. De ISDE-pagina van RVO voor woningeigenaren noemt zes maatregelen (isolatie, ventilatie, warmtepomp, zonneboiler, aansluiting op een warmtenet, elektrische kookvoorziening) en geen batterij. De KGG-begroting noemt de thuisbatterij nul keer. Van de 246 rijkspublicaties sinds 2025 die de thuisbatterij noemen, zijn de subsidieregelingen provinciaal of gemeentelijk, en die hebben andere getallen (Flevoland: maximaal 25% van de kosten, tot € 1.250, bij 5 tot 20 kWh). Dat ik de herkomst niet vond, betekent niet dat het getal niet bestaat: ik heb niet elke provincie en gemeente nagelopen.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen

• Terugleververgoeding 2027: wat je zonnestroom op het middaguur nog waard is voor wat er ná het einde van de saldering met de prijs van je overschot gebeurt
• Einde salderingsregeling 2027: dit moet je nu doen voor de tijdlijn en de doorgerekende huishoudscenario's
• Terugverdientijd van een thuisbatterij: waarom je zeven keer een ander getal krijgt voor waarom een vast jaartal een verkoopargument is

Transparantie

Dit artikel bevat geen samenwerking, betaald product of affiliate. Ik verkoop er niets in, en niemand heeft het stuk vooraf gezien.

Elk cijfer is op 15 september 2026 bij de bron zelf opgehaald: de wetsvoorstellen, de Miljoenennota en het bijlagenboek zijn zelf gedownload en doorzocht, de geconsolideerde wet is via wetten.overheid.nl opgeslagen, en de acht ACM-besluiten zijn stuk voor stuk geopend. Waar een getal mijn eigen berekening is, staat dat erbij. Spreken twee overheidsbronnen elkaar tegen, dan staan ze allebei en kies ik er geen. En als de stukken geen antwoord geven, staat dat in een eigen sectie in plaats van weggemoffeld.

Bronnen