Energiedelen met je buren: mag het al, en wie schiet er wat mee op?

Op 1 januari 2027 stopt de saldering. Wat je daarna netto krijgt voor een kilowattuur die je teruglevert, schat Greenchoice op een kwart cent en Eneco op 1,19 cent. Dan ligt de volgende gedachte voor de hand. Als mijn leverancier er bijna niets meer voor geeft, kan ik mijn overschot dan niet beter aan de buren verkopen? Mijn stroom gaat naar hun huis, zij betalen mij iets, en we zijn allebei goedkoper uit.

Het mag zelfs al. In de memorie van toelichting bij wetsvoorstel 36 990, de uitleg die de regering in juli 2026 bij een nieuw wetsvoorstel schreef, staat het zonder voorbehoud: "Het delen van energie is nu al mogelijk in Nederland." Er is volgens hetzelfde stuk "een aantal leveranciers" dat het faciliteert, op voorwaarde dat gever en ontvanger "klant zijn bij dezelfde leverancier". Hoeveel leveranciers dat zijn, staat er niet bij.

Hieronder staat het volledige dossier achter de video. Het volgt één kilowattuur van jouw dak naar de rekening van je buren, met bij elke stap het wetsartikel of de pagina waar het staat. Daarna de vraag die de video draagt: als het mag, waarom kun je je bij geen van de onderzochte leveranciers aanmelden, en wie heeft er belang bij?

Belangrijkste punten

• Energiedelen mag sinds 1 januari 2026, maar alleen binnen één leverancier. De Energiewet staat het toe als gever en ontvanger bij dezelfde leverancier zitten en die het aanbiedt. Overstappen.nl onderzocht in augustus 2026 de websites en voorwaarden van 29 leveranciers: bij geen enkele kon een consument zich aanmelden.
• Je stroom gaat niet naar de buren. Energiedelen loopt altijd via het openbare net. Wat verschuift, is de boekhouding per kwartier: de netbeheerder rekent uit hoeveel er gedeeld is, en beide leveranciers passen hun rekening aan. Je deelt in een kwartier nooit meer dan je in dat kwartier op het net zet.
• Je buren besparen alleen de kale stroomprijs. Over gedeelde stroom die ze verbruiken, betalen ze energiebelasting, en de netkosten blijven. De ACM rekende voor een huishouden van 3.600 kWh dat een derde uit gedeelde stroom haalt € 80 tot € 160 per jaar voordeel, vóór de kosten van de leverancier.
• Het wetsvoorstel kiest een vast percentage, en dat kan de ontvanger geld kosten. Gebruiken je buren in een kwartier minder dan hun deel, dan telt de rest als teruglevering aan hun eigen leverancier. Vereniging Eigen Huis, een belangenorganisatie, ziet daarin het risico van "financieel verlies". De Raad van State vond de keuze voor dit model onvoldoende onderbouwd.
• De belasting op gedeelde stroom is een Nederlandse keuze. De Europese richtlijn laat de bestaande belastingen staan en schrijft geen nieuwe voor. Het wetsvoorstel legt de belastingplicht bij de leverancier van de ontvanger.
• De nieuwe wet is een voorstel zonder datum. Wetsvoorstel 36 990 maakt delen ook mogelijk tussen verschillende leveranciers. De inbreng voor het schriftelijke verslag was op 1 oktober 2026; een datum van inwerkingtreding staat niet in de memorie van toelichting. Op 25 september kreeg Nederland een aanmaning van de Europese Commissie.
• In Vlaanderen, waar het sinds 2022 kan, deed in december 2024 0,28 procent van de aansluitingen mee. 10.324 van de 3,6 miljoen. De toezichthouder daar noemt de administratieve kosten van leveranciers "in belangrijke mate bepalend" voor het voordeel.
• Bij energiecoöperaties gebeurt het wél, binnen de eigen gemeenschap en bij één coöperatieve leverancier. Waarom juist daar, is mijn lezing en geen bron, en zo staat het ook hieronder.

De vraag: wat is je overschot na 2027 nog waard?

Begin bij het geld, want daar komt de vraag vandaan. De Wet beëindiging salderingsregeling staat in het Staatsblad (2025, nr. 17): salderen kan tot en met 31 december 2026. Daarna krijg je voor elke teruggeleverde kilowattuur een terugleververgoeding, en betaal je er terugleverkosten over. Twee leveranciers zetten op hun eigen site een rekenvoorbeeld voor 2027, en bij allebei strepen de twee bedragen elkaar bijna weg.

Beide zijn inschattingen van de leverancier zelf, geen vastgestelde tarieven, en een vast tarief schuift per aanbieding. Ik haalde ze op 7 oktober 2026 van de rekenvoorbeeldpagina's van Greenchoice en Eneco. Het netto is mijn eigen aftreksom op hun getallen.

Een kwart cent tot ruim een cent per kilowattuur. Tegenover dat bedrag klinkt de buurman als een betere klant. Mag het, en schieten jullie er allebei iets mee op? Hoe die vergoeding per leverancier is opgebouwd, staat in Terugleververgoeding 2027.

Waar het recht vandaan komt

Uit Europa. Artikel 15 bis van de Elektriciteitsrichtlijn, ingevoegd door richtlijn (EU) 2024/1711, verplicht lidstaten ervoor te zorgen dat "alle huishoudens, kleine en middelgrote ondernemingen, overheidsinstanties" het recht krijgen om deel te nemen aan energiedelen, "binnen één en dezelfde biedzone". Nederland is één biedzone, dus in het wetsvoorstel kan delen door heel Nederland, tenzij het later bij algemene maatregel van bestuur lokaal wordt beperkt (memorie van toelichting, p. 94; voorstel).

Wat het moet opleveren, staat woordelijk in de memorie van toelichting. Het doel is "om eindafnemers voor de levering van elektriciteit minder afhankelijk te maken van reguliere leveranciers van elektriciteit en veerkracht te creëren tegen de effecten van hoge en volatiele groothandelsprijzen" (p. 29). Netcongestie staat niet in dat doel.

Dat recht moest uiterlijk 17 juli 2026 in de Nederlandse wet staan, en Nederland haalde die datum niet. Op 25 september 2026 stuurde de Europese Commissie een aanmaning aan Nederland en zeventien andere lidstaten, omdat ze de volledige omzetting van de regels over vrije leverancierskeuze en het recht op energiedelen niet hadden gemeld. Ze kregen twee maanden om te reageren.

Een datum waarop het delen-deel van 36 990 ingaat, staat niet in de memorie van toelichting en niet op de pagina van de Tweede Kamer. In de memorie zocht ik op 1 januari 2027, 1 juli 2027 en 2028 in de buurt van "delen" en "EMD", zonder treffer. Meer dan dat het wetsvoorstel in de Kamer ligt, valt er over de datum niet te zeggen.

Hoe delen werkt, stap voor stap

De video volgt één kilowattuur van jouw dak. Hier staat dezelfde route, met bij elke stap het artikel uit het wetsvoorstel of de pagina uit de memorie van toelichting. Het model komt uit wetsvoorstel 36 990, met een vaste verdeelsleutel, en het werkt ook als je buren een andere leverancier hebben. Alles in deze sectie is dus voorstel.

Stap 3 lees ik als een melding die elke deelnemer zelf doet. De wet spreekt van "de kennisgeving van het voornemen tot energiedelen van deze actieve afnemer" en zegt niet met zoveel woorden wie die kennisgeving doet, dus dat deel is een aanname.

Zitten jullie bij dezelfde leverancier, dan vallen stap 4 en 5 weg. De netbeheerder doet dan niets en de leverancier rekent zelf, "omdat de leverancier zelf al over alle relevante gegevens beschikt" (art. 2.41b lid 5; memorie p. 96).

De kosten die de netbeheerder voor dit alles maakt, mag hij niet doorrekenen aan wie deelt. Ze "worden dus gesocialiseerd" (memorie p. 34): ze komen terecht bij alle afnemers, ook bij wie niet deelt.

Eén kwartier, uitgerekend

Hoe dat in één kwartier uitpakt, beschrijft de memorie in woorden, niet in getallen. Daarom een eigen illustratie met ronde getallen die ik zelf kies: je zet in een kwartier 1,0 kWh op het net, jullie spraken 50 procent af, en je buren verbruiken in dat kwartier 0,3 kWh. Links het model dat het wetsvoorstel voorschrijft, rechts het model dat leveranciers vrijwillig mogen aanbieden.

De getallen zijn mijn eigen illustratie. De regels per rij komen uit de memorie van toelichting (p. 31 en 59) en uit artikel II van het wetsvoorstel, en zijn dus voorstel.

Het verschil zit in de derde rij. Onder de vaste sleutel krijgen je buren hun hele deel, ook als ze het niet gebruiken, en dat restje leveren ze op papier terug aan hun eigen leverancier tegen diens terugleververgoeding. De memorie zet dat zelf bij de nadelen van de vaste sleutel: de ontvanger moet "naast de kosten voor energiedelen ook rekening houden met de hoogte van de terugleververgoeding die hij ontvangt van zijn leverancier voor de elektriciteit die hij niet zelf verbruikt" (p. 31-32). Over die virtuele teruglevering moet in beginsel ook btw worden afgedragen, schrijft dezelfde tabel. Bij de dynamische sleutel bestaat dat restje niet.

Wat je buren besparen

Wat besparen je buren op een gedeelde kilowattuur? De prijs die ze nu per kilowattuur betalen, denk je? Nee. Alleen wat ze hun leverancier voor de stroom zelf hadden betaald.

Over gedeelde stroom die ze in hetzelfde kwartier verbruiken, betalen ze energiebelasting. Het wetsvoorstel legt die belastingplicht bij "de energieleverancier van de energie-ontvanger" (memorie p. 35), die hem via de bestaande factuur kan innen (p. 36). Over het deel dat ze virtueel teruggeleveren, betalen ze geen energiebelasting: de heffing geldt voor gedeelde stroom "voor zover de verbruiker die elektriciteit in dezelfde onbalansverrekeningsperiode heeft verbruikt" (wetsvoorstel, art. II, nieuw artikel 50 lid 2 Wbm). In 2026 is het tarief in de eerste schijf € 0,09161 per kWh zonder btw (Wet belastingen op milieugrondslag, art. 59). Het tarief voor 2027 ligt nog niet vast; waarom niet, staat in Prinsjesdag 2026 en je energierekening.

En de netkosten? Daarover zegt de memorie van toelichting niets. Ik zocht in de volledige tekst en in de wettekst op nettarief, transporttarief, netbeheerkosten, capaciteitstarief en vastrecht, en vond geen treffer over energiedelen. De richtlijn laat de nettarieven staan: delen mag "onverminderd de toepasselijke niet-discriminerende belastingen, heffingen en nettarieven die de kosten weerspiegelen" (art. 15 bis lid 4 a). En de twee coöperatieve leveranciers die nu al laten delen, schrijven het zelf. Energie VanOns: "energiebelasting, btw en netbeheerkosten blijven nog steeds van toepassing." Bij om | nieuwe energie, op de vraag hoe het zit met energiebelasting en netwerkkosten: "Die blijven net als nu het geval is van toepassing en innen wij en dragen wij af."

Wat is die stroom zelf dan waard? De ACM kwam in januari 2025 uit op € 0,13 per kWh voor het variabele deel van de gemiddelde contractprijs, zonder btw en energiebelasting. Spreek je een deelprijs af van 0 tot 50 procent daarvan, dan kost gedeelde stroom tussen € 0 en € 0,065 per kWh, rekent de ACM voor.

Haalt een huishouden met 3.600 kWh verbruik een derde uit gedeelde stroom, dan levert dat volgens de ACM "tussen de 80 en 160 euro per jaar op", tegenover een standaardcontract. Reken je het na, dan zie je waar dat getal vandaan komt. Een derde is 1.200 kWh, en 1.200 kWh maal het verschil tussen 13 cent en de deelprijs is € 156 bij een deelprijs van nul en € 78 bij 6,5 cent (eigen berekening). De ACM schrijft er meteen bij: "Daar moeten de meerkosten voor het leveringscontract en de eventuele organisator nog van af." In België liggen die meerkosten volgens de ACM al tussen € 75 en € 150 per jaar. Haar conclusie: "Nu de elektriciteitsprijzen lager zijn dan tijdens de energiecrisis zal energiedelen voor een gemiddeld huishouden niet snel lonend zijn." En de ACM zegt er zelf bij dat de virtuele teruglevering niet in dit rekenvoorbeeld zit.

Wat jij als gever merkt

Voor jou telt het gedeelde deel niet meer als teruglevering aan je eigen leverancier (memorie p. 59). Daarover krijg je van hem dus geen terugleververgoeding meer, en je betaalt er ook geen terugleverkosten over: de memorie noemt als voordeel van de vaste sleutel dat hij de "terugleverkosten voor de energiegever" verlaagt (p. 32). Je opbrengst komt van je buren, tegen de prijs die jullie afspraken. Dat vergoeding én kosten op het gedeelde deel wegvallen, is mijn lezing van de memorie (aanname).

Vraag je een prijs, dan is dat voor de btw in beginsel een levering: "Wanneer elektriciteit gedeeld wordt tegen een vergoeding is deze levering in beginsel belast met btw" (memorie p. 37). Huishoudens kunnen volgens dezelfde pagina vaak een beroep doen op de registratiedrempel of de kleineondernemersregeling. Delen zonder prijs mag ook. De definitie spreekt van stroom "waarop het recht al dan niet gratis is overgedragen door een andere actieve afnemer".

Het papierwerk hoef je niet zelf te doen. Jullie kunnen een organisator van energiedelen machtigen, die de afspraak registreert, contracten sluit en de rekening stuurt (richtlijn art. 15 bis lid 3; wetsvoorstel art. 2.41d lid 2). Die organisator werkt "tegen transparante prijzen, tarieven en voorwaarden" (art. 2.41d lid 3). De regering verwacht dat delen "naar verwachting bijna altijd via een administratieve tussenpersoon zal gebeuren" (memorie p. 53).

Het mag al. Waar meld je je aan?

Stel, je wilt nu beginnen. Overstappen.nl, een vergelijkingssite, onderzocht in augustus 2026 de websites en voorwaarden van 29 energieleveranciers. Bij tien staat er niets over energiedelen. Bij de andere negentien staat er wel iets, maar die informatie "blijft vaak beperkt tot een korte alinea of de mededeling dat meer informatie volgt". Twaalf hebben een aparte pagina, en zeven daarvan schrijven dat ze er iets mee willen doen, "zonder dat aanmelden al mogelijk is". Bij geen enkele van de 29 kon een particulier zich aanmelden. De reden die Overstappen.nl van leveranciers hoort: het is "IT-technisch en administratief nog te ingewikkeld" om aan te bieden. Voor zakelijke klanten testen leveranciers volgens hetzelfde stuk wel de eerste toepassingen.

Leg dat naast de zin uit het begin. "Onder de Energiewet is het reeds mogelijk om energie te delen als de energienemer en -gever bij dezelfde leverancier zijn aangesloten", schrijft de regering in dezelfde memorie (p. 53), en die Energiewet geldt sinds 1 januari 2026. Het wetsvoorstel maakt delen alleen ruimer: dan mag het ook tussen verschillende leveranciers, en moeten leveranciers meewerken. Onder de huidige wet hoeft een leverancier het niet aan te bieden; de wet spreekt van "een leverancier die energie delen aanbiedt" (Energiewet art. 2.30).

Waarom die voorwaarde van dezelfde leverancier? De memorie zegt het er direct bij. Bij één leverancier "maakt het voor de totale portefeuille van de leverancier niet uit hoeveel elektriciteit er wordt gedeeld". Wat de ene klant invoedt, neemt de andere af, "dus netto verandert er niets voor deze leverancier. Hij hoeft dit alleen achteraf administratief te verwerken" (p. 30). Delen tussen verschillende leveranciers "raakt de inkoop- en balanceringsportefeuilles van verschillende marktdeelnemers" (p. 56).

Je stroom ging overigens het net op, met of zonder delen. Ecopower, een Vlaamse energiecoöperatie, noemt delen via de netbeheerder "een virtueel gegeven. In de praktijk blijft het gebruik van het net qua injectie en afname hetzelfde." Netto verandert er voor de leverancier in kilowatturen niets. In geld wel, en daar gaat het tweede deel van de vraag over.

Wie er wint en wie er verliest

Niemand houdt energiedelen aantoonbaar tegen. Ik vond geen bron die laat zien dat een partij het bewust frustreert. Wat er wel staat, is per partij wat delen kost of oplevert, en dat zet ik hieronder naast elkaar, elk met de eigen bron.

De ACM rekent alleen de kant van de ontvanger door, en vóór kosten. Vereniging Eigen Huis, een belangenorganisatie van huiseigenaren, kijkt naar het restje dat de ontvanger onder de vaste sleutel moet afnemen. Wat kopers afnemen maar niet direct verbruiken, telt als teruglevering aan hun leverancier, "en daar krijgen kopers er vaak minder voor terug dan dat er eerder voor betaald is". Het oordeel van de vereniging: "Daarmee verdampt het mogelijke voordeel van energiedelen en loop je zelfs het risico financieel verlies te lijden." Hoe vaak en hoeveel, noemt het persbericht niet. De vereniging wil een dynamische verdeelsleutel, waarbij de gedeelde stroom beperkt blijft tot "het actuele gebruik van de koper".

Of een ontvanger erop toelegt, hangt af van de deelprijs, zijn verbruik per kwartier en de terugleververgoeding van zijn eigen leverancier. Dat heb ik niet doorgerekend: daarvoor is een kwartierprofiel nodig, en de vergoeding voor 2027 is nog een inschatting.

Belangstelling is er wel. Vereniging Eigen Huis vroeg het haar achterban twee keer. In juli gaf 88 procent van 1.202 ondervraagden aan te overwegen zonnestroom te verkopen aan vrienden of bekenden als dat kon. In september zei 87 procent van 837 ondervraagden dat alleen te doen als ze zeker weten dat ze er winst op maken.

De sector zelf schreef al in november 2024 wat delen met vrije leverancierskeuze kost. De NVDE, de koepel van de duurzame-energiebedrijven, verwachtte "grote investeringen bij alle betrokken partijen" en "per deelnemer doorlopend additionele kosten", en vroeg zich af of dat "netto de reeds lage drempel" verlaagt. TNO schreef in 2025 dat facilitering geld kost: het contract, het valideren en berekenen van de gedeelde stroom, en het compenseren van marktpartijen die "the negative effects of energy sharing" dragen, zoals de leverancier en de balansverantwoordelijke. De netbeheerder mag zijn deel daarvan in het Nederlandse voorstel niet bij de delers neerleggen. De leverancier mag "redelijke kosten" rekenen.

Waarom een vast percentage?

Waarom kiest de regering voor het model dat de ontvanger met een restje laat zitten? De Raad van State, die over het wetsvoorstel adviseerde, vat de reden zo samen. Er is gekozen voor een vaste verdeelsleutel "om de verschuivingen tussen de portfolio's als gevolg van energiedelen beter voorspelbaar te maken en daarmee de kosten van energiedelen te beperken". Met een vast percentage weten leveranciers vooraf hoeveel stroom er op papier van de ene naar de andere klant gaat.

De Raad vond dat niet genoeg. De keuze "vraagt om een uitgebreidere toelichting waarin de weging van de voor- en nadelen van zowel vaste als dynamische verdeelsleutels beter inzichtelijk wordt gemaakt". Op de btw-gevolgen gaat de toelichting volgens de Raad "slechts summier" in.

Het tweede argument geeft de regering zelf. Bij de vaste sleutel liggen de kosten voor de netbeheerders volgens de memorie "substantieel lager", en hij vraagt "minder ingrijpende IT-aanpassingen". Die IT-capaciteit "is komende jaren nodig voor maatregelen die bijdragen aan het ontlasten van de netten, met name het invoeren van het tijdsafhankelijk transporttarief" (memorie p. 34). Dat tijdsafhankelijke tarief ligt zelf ook nog niet vast.

Leveranciers mogen dynamisch delen vrijwillig aanbieden (art. 2.41b lid 3; memorie p. 33). Omdat het model in een algemene maatregel van bestuur komt en niet in de wet zelf, kan het "over enkele jaren eenvoudig worden aangepast"; de regering wil het dan evalueren, "mede op basis van een kosten-batenanalyse" (p. 34).

De belasting blijft, omdat Nederland dat kiest

De energiebelasting op gedeelde stroom komt niet uit Brussel. De richtlijn laat delen toe "onverminderd de toepasselijke niet-discriminerende belastingen, heffingen en nettarieven die de kosten weerspiegelen" (art. 15 bis lid 4 a). De bestaande belastingen blijven dus mogelijk, en een nieuwe verplichting staat er niet. TNO leest in dezelfde bepaling een grens aan de andere kant: een lidstaat kan deelnemers volgens TNO niet zonder goede onderbouwing vrijstellen van belasting en netkosten (§ 3.2). Een vrijstelling vraagt dus een rechtvaardiging, en heffen is de keuze die Nederland in het wetsvoorstel maakt. Die zin is mijn lezing van richtlijn en TNO samen.

Vereniging Eigen Huis wil die vrijstelling. Wie zonnepanelen heeft, betaalt geen belasting over stroom die hij zelf direct verbruikt, en volgens de vereniging "moet gedeelde energie net als zelfverbruik door zonnepaneelbezitters vrijgesteld zijn van belasting". Solar365, dat over het standpunt schreef, zet het verschil op "ruim 9 eurocent per kilowattuur, exclusief btw". Dat past bij het tarief in de eerste schijf voor 2026, € 0,09161 per kWh. De NVDE vond juist het omgekeerde logisch: "In die lijn is het logisch dat over gedeelde volumes ook Energiebelasting en BTW worden geheven."

Hoeveel de schatkist ophaalt aan belasting op gedeelde stroom, of zou mislopen bij een vrijstelling, vond ik niet in de memorie van toelichting.

Vlaanderen: 0,28 procent

In Vlaanderen kan delen sinds 2022. De eerste versie van het protocol van netbeheerder Fluvius trad op 1 januari 2022 in werking, eerst alleen voor delen in een gebouw; de andere vormen volgden stap voor stap (Vlaamse Nutsregulator, rapport van 23 oktober 2025, p. 16). Hoeveel aansluitingen doen er mee, denk je?

In december 2024 waren het er 10.324 van de 3,6 miljoen toegangspunten in Vlaanderen: 0,28 procent. Een jaar eerder waren het er 7.779, een stijging van 33 procent. De Vlaamse Nutsregulator, de toezichthouder daar, schrijft erbij: "Ondanks het stijgende aantal deelnemende toegangspunten blijft deelname aan energiedelen of energie verkopen dus heel beperkt" (p. 22).

Wat het voordeel bepaalt, zegt de regulator ook. Voor gezinnen en voor kleine bedrijven is "de hoogte van de administratieve kosten die leveranciers aanrekenen om taken te vervullen in het kader van energiedelen in belangrijke mate bepalend voor het financiële voordeel dat behaald kan worden" (p. 28). In hetzelfde rapport zegt Fluvius dat een digitale koppeling om deelnemers bij elkaar te brengen geen grote investering is, maar dat eerst een paar acties van beleid en regulator nodig zijn, met als eerste de "controle van de hoogte van de administratieve kost die leveranciers aanrekenen" (p. 19).

Het Nederlandse voorstel kiest daar een lichtere route. Leveranciers mogen kosten rekenen die "transparant en redelijk" moeten zijn (memorie p. 95). De ACM richt haar toezicht op de redelijke kosten van energiedelen "risico-gestuurd" in, en houdt "geen toezicht op individuele overeenkomsten" (memorie p. 87).

Op één punt verschillen de Vlaamse regels van het Nederlandse voorstel, en dat punt raakt de ontvanger. In Vlaanderen wordt het aandeel van elke deelnemer begrensd op wat hij in dat kwartier afneemt; de rest gaat terug naar de gever, die er via zijn terugleveringscontract een vergoeding voor kan krijgen (protocol Fluvius, p. 21). De Vlaamse Nutsregulator schrijft het voor de gever zo: "Verbruikt die andere op dat moment niets? Dan wordt er niets in mindering gebracht. Je ontvangt dan wel een terugleveringsvergoeding." Daarmee lijkt het Vlaamse model in de uitkomst op de Nederlandse dynamische sleutel, ook al heet een van de Vlaamse varianten ook vaste verdeelsleutel. Die vergelijking is mijn lezing van twee documenten (aanname).

Ook in Vlaanderen bespaart de ontvanger alleen op de energiecomponent. Hij blijft "nettarieven, heffingen en kosten voor groene stroom en warmte-krachtkoppeling betalen", schrijft de regulator. Fluvius rekent achteraf per maand, en de leverancier verrekent het "meestal niet via je gewone factuur, maar via een aparte creditnota of een extra document".

Ecopower is de Vlaamse coöperatie die Energie Samen "het voorbeeld voor energiedelen tijdens de totstandkoming van Europese regelgeving" noemt. Over individueel delen via de netbeheerder is Ecopower nuchter. De zuivere stroomprijs maakt volgens Ecopower "maar een 30%" van de uiteindelijke energiefactuur uit, en delen gebeurt "vaak op goedkope momenten". Ecopower rekent individuele delers 2 euro per maand voor het extra werk, en kiest zelf voor collectief delen. De conclusie heet: "Geen meerwaarde? Geen energiedelen!" Wat er in Vlaanderen gebeurde na het einde van de terugdraaiende teller, staat in Vlaanderen schafte de terugdraaiende teller af.

Waar het wél gebeurt: bij coöperaties

Bij energiecoöperaties gebeurt het al. Solar Magazine schreef in maart 2025, in een stuk over het standpunt van de NVDE, dat de coöperatieve leveranciers OM Energie en Energie VanOns energiedelen mogelijk maken "voor energiecoöperaties met eigen productie". Energie Samen, de koepel van de energiecoöperaties, schrijft op 16 juli 2026 dat de coöperatieve energiesector deze vorm van energiedelen "volop aan het implementeren is". Ze noemt Agem Energie Experts, coöperatie Deltawind en Energie Samen Rivierenland, die binnen het project local4local samen met de coöperatieve leveranciers energiedelen in de praktijk ontwikkelden. "Dit gebeurt nog zonder vrije leverancierskeuze," schrijft Energie Samen erbij: iedereen in zo'n gemeenschap zit bij dezelfde coöperatieve leverancier. Hoeveel huishoudens zo al delen, staat in geen van die stukken.

Hoe dat werkt, beschrijft Energie VanOns zelf. Alle deelnemers, met en zonder zonnepanelen, zitten bij dezelfde leverancier en hebben een slimme meter die per kwartier registreert. De leverancier houdt bij hoeveel er binnen de gemeenschap gedeeld wordt en verrekent dat "tegen de prijs die jullie onderling met elkaar afspreken"; tekort en overschot rekent hij tegen de marktprijs per kwartier. Het kan bij Energie VanOns "op dit moment" alleen binnen energiegemeenschappen. Levert het belastingvoordeel op? "Nee." En over de saldering: "Het eerlijke antwoord is dat energiedelen de voordelen van de salderingsregeling niet gaat vervangen."

Een voorbeeld van zo'n onderlinge prijs staat in het position paper van local4local uit 2024. In de pilot BioZon, met 30 leden en een eigen biogasinstallatie, besloot de groep dat elk lid dat tegelijk met de productie afneemt € 0,055 per kWh betaalt, de kostprijs van de installatie, zonder nettarieven en belastingen (p. 9).

Waarom juist daar? Daar heb ik geen citaat voor, alleen een lezing.

En wie het straks aanbiedt, als de wet er is? TNO noemt dat onzeker: "It remains uncertain whether new companies or energy communities will emerge to offer these services or if they will primarily be provided by existing suppliers" (§ 3.5).

De zin van de regering uit het begin klopt dus. Delen kan nu al, binnen coöperaties die zelf stroom opwekken en leveren. Voor losse buren bij een commerciële leverancier vond Overstappen.nl in augustus geen plek om je aan te melden.

Wat je nu kunt doen

• Wil je nu al delen, kijk dan of er bij jou in de buurt een energiecoöperatie is die met een coöperatieve leverancier deelt. Daar kan het binnen de gemeenschap, maar alle deelnemers zitten dan wel bij die ene leverancier.
• Zitten jij en je buren al bij dezelfde leverancier, vraag hem dan of hij energiedelen aanbiedt. Onder de Energiewet mag het, maar hij hoeft het nu nog niet aan te bieden.
• Zorg dat je slimme meter op afstand uit te lezen is. Zonder de communicatiefunctie kan delen niet, onder de huidige wet niet en in het voorstel niet.
• Reken met de kale stroomprijs, niet met je tarief inclusief belasting. Op de ACM-cijfers van januari 2025 is dat 13 cent per kWh zonder btw en energiebelasting; je eigen contract kan anders uitkomen.
• Komt de nieuwe wet er, vraag dan vooraf wat je leverancier voor delen rekent. In het voorstel moet hij binnen twee weken de kosten en voorwaarden noemen, en kun je daarna veertien dagen zonder opgave van redenen afzien.
• Vraag ook of het een vast percentage wordt of dat hij dynamisch delen aanbiedt. Bij een vast percentage betaal je ook voor stroom die je in dat kwartier niet gebruikt.
• Deel je met familie zonder prijs, dan mag dat. Vraag je wel een prijs, kijk dan naar de btw en de kleineondernemersregeling.

Door delen gaat er geen kilowattuur anders over het net. Wat verandert, is op wiens naam hij staat, en wie daar een rekening voor stuurt.

Wat ik niet rond kreeg

• De € 800 van Vereniging Eigen Huis. De vereniging meldt leveranciers die in hun algemene voorwaarden opnemen dat energiedelers "ieder meer dan maar liefst € 800" in rekening krijgen. Een leverancier noemt ze niet. Ik las één set voorwaarden, die van ANWB Energie voor 2026, en daarin komt energiedelen niet voor. Wat het zou beslechten: de naam van de leverancier en de tekst van de voorwaarde. Tot die er zijn, is het een melding van een belangenorganisatie, en daarom staat het bedrag niet in de video.
• De datum waarop de nieuwe wet ingaat. Niet in de memorie van toelichting, niet op de Kamerpagina. Na de inbreng van 1 oktober volgen nog de nota naar aanleiding van het verslag, het debat, de Eerste Kamer en de algemene maatregel van bestuur. Wat het beslecht: de agenda van de Tweede Kamer en, na aanneming, het Staatsblad.
• De regels voor de verdeling zelf. Die komen in een algemene maatregel van bestuur. Een ontwerp vond ik niet, bij één zoekopdracht op internetconsultatie.nl. De stappen in dit artikel volgen de memorie en kunnen nog schuiven.
• De netkosten bij delen in Nederland. Niet in de memorie of de wettekst. Dat ze blijven, staat in de richtlijn en bij de coöperatieve leveranciers. Mijn aanname is dat delen de nettarieven van de ontvanger niet verandert, omdat het transporttarief van een kleinverbruiker van de aansluiting afhangt en niet van de kilowatturen; dat heb ik niet in een tarievenbesluit nagekeken.
• Of je in Nederland apart toestemming moet geven voor het uitlezen van kwartierwaarden. In Vlaanderen moet dat, via "meetregime 3". In de memorie vond ik er niets over (gezocht op toestemming, kwartierwaarde en uitlezen).
• Hoeveel huishoudens bij coöperaties al delen. Energie Samen, Energie VanOns en om | nieuwe energie noemen geen aantal.
• De voorbeeldovereenkomst van de ACM. Die moet er komen (art. 2.41a lid 5), maar pas als de wet er is.

Veelgestelde vragen

Gerelateerde artikelen

• Terugleververgoeding 2027: wat je zonnestroom op het middaguur nog waard is voor de vergoeding en de terugleverkosten na 2027, per leverancier
• Prinsjesdag 2026 en je energierekening: het pakket dat je tarief niet aanraakt voor het energiebelastingtarief van 2027, dat nog niet vastligt
• Vlaanderen schafte de terugdraaiende teller af: vijf jaar cijfers op een rij voor wat er in Vlaanderen gebeurde na het einde van de terugdraaiende teller
• Einde salderingsregeling 2027: dit moet je nu doen voor de tijdlijn en de doorgerekende huishoudscenario's

Transparantie

Dit artikel bevat geen samenwerking, betaald product of affiliate. Ik verkoop er niets in, en geen van de genoemde organisaties heeft het stuk vooraf gezien.

De bronnen zijn tussen 5 en 8 oktober 2026 bij de bron zelf opgehaald en bewaard: het wetsvoorstel, de memorie van toelichting en het advies van de Raad van State als volledige tekst, de pagina's van leveranciers en coöperaties zoals ze die dag online stonden. De links zijn op 8 oktober 2026 nog een keer gecontroleerd. Waar een getal mijn eigen berekening is, of een zin mijn eigen lezing, staat dat erbij.

Op vier plekken staat het hier preciezer dan het in de video klinkt.

• Op één plek klinkt het in de video alsof de voorwaarde van dezelfde leverancier van Ecopower komt. Die voorwaarde staat in de Nederlandse Energiewet en in de memorie van toelichting; Ecopower schrijft over Vlaanderen.
• Bij de 0,28 procent zeg ik "in België en Vlaanderen". Het getal geldt alleen voor Vlaanderen: 10.324 van de 3,6 miljoen Vlaamse toegangspunten.
• In de video zeg ik dat de Vlaamse regulator om controle op de administratieve kosten vraagt. In zijn rapport is die controle een actie die Fluvius noemt; de regulator geeft dat weer en schrijft zelf dat die kosten het voordeel in belangrijke mate bepalen.
• De "ruim 9 eurocent per kilowattuur, exclusief btw" noem ik in de video als woorden van Vereniging Eigen Huis. Ze staan in het verslag van Solar365 over het standpunt van de vereniging, niet in het persbericht zelf. Het bedrag past bij het tarief van 2026.

Bronnen