Hoe groot moet je thuisbatterij zijn? Eerst het soort, dan de maat

Vierhonderdeenenzeventig euro

Neem een proforma voor een vaste thuisbatterij. De leverancier laten we weg. Op de proforma staan drie getallen: 18 kWh opslag, 10 kW vermogen, en € 8.470 inclusief btw, met de installatie al inbegrepen.

Deel het totaal door de opslag: € 8.470 gedeeld door 18 kWh is € 471 per kilowattuur.

De duurste stekkerbatterij in onze klassenvergelijking kost per kilowattuur € 468. In de video ronden we dat af op 470. Tussen een kast die een installateur vast aan je huis hangt en een kast die je zelf in huis zet, zit per kilowattuur dus een paar euro.

Twee kijkers stelden in de reacties bijna dezelfde vraag. Welke thuisbatterij past bij mijn huis? Wat voor soort, en hoe groot, met mijn huis en mijn contract?

Wie dat gaat uitzoeken, loopt vast op alles waar het van afhangt: het dak, het contract, het aantal fasen, de auto die er misschien komt, en of het licht aan moet blijven als het net uitvalt. De gedachte is dan dat je er een expert voor nodig hebt. Zolang die er niet is, neem je wat veilig voelt. Een merk dat je kent, en liever te groot dan te klein.

Zelf rekenen is ook geen garantie. Onze eigen rekentool op deze site rekende tot 13 september 2026 met een curve die bij 10 kWh negen procentpunt boven de gepubliceerde bron lag.

De volgorde in dit artikel is de volgorde waarin je zelf kiest: eerst het soort, dan de koppeling, dan de sturing, dan wat premium kost, en als laatste de maat.

Welk soort voedt je hele huis

In het klassenartikel staan zes categorieën, van powerbank tot vaste thuisaccu. Voor de vraag hier vallen de eerste twee af. Een powerbank en een powerstation voeden je huis niet. Er blijven twee soorten over.

De stekker, categorie 3 tot en met 5. Die voedt je huis via de groepenkast. Je sluit hem op drie manieren aan:

1. met 800 watt op een groep die je deelt met de rest van je huis;
2. op een eigen groep;
3. op een vaste aansluiting tot 4.000 watt, en die aansluiting legt een erkende installateur aan.

De grens tussen categorie 3 en 4 is de MPPT: met eigen zonne-ingangen gaan je panelen rechtstreeks de accu in. Categorie 5 is de Stekker-XL, 7 tot 8 kWh en 3,5 tot 4 kW achter een gewone schuko die af fabriek 800 watt doorlaat.

Vast, categorie 6. De stekker gaat eraf, de installateur sluit hem vast aan, en hij is netvormend: valt het net weg, dan maakt hij zelf een net en draait je huis door.

De twee banden voor vast verschillen. In de klassenvergelijking staat de prijs van losse modellen in augustus 2026. Wat de video noemt, is een inschatting van de redactie. Hoe die band is opgebouwd, is niet vastgelegd, en een telling is het niet. De proforma van € 471 valt onder de modellenband en binnen de tweede band.

Wat je van de batterij vraagt, kiest het soort

Welk van de twee jij nodig hebt, volgt uit wat de batterij voor je moet doen. Zet er een elektrische auto bij, of een warmtepomp, of een paar airco's. Dan wordt je aansluiting de grens, en dan wint vast.

Lever je daarbij ook nog veel terug van je dak, dan wint vast opnieuw. Drie dingen heeft de stekker in september 2026 nog niet: een DC-lader voor de auto, de hogere vermogens, en peakshaving op het niveau van een vast systeem. Draait je huis op gewone apparaten, dan is je vraag klein en volstaat een stekker op een eigen groep.

Wat ik er zelf van denk, als lezing en niet als meting: een installateur verkoopt liever vast, omdat daar zijn marge zit. En een stekker die volledig gespecificeerd is en op een eigen groep hangt, haalt inmiddels vergelijkbare opties, goedkoper, zonder installateur en zonder de overhead die daarbij hoort.

Binnen de twee soorten maakt de opslag het verschil niet. Dat liet de proforma zien. Het verschil zit in drie dingen: hoe de batterij aan je huis hangt, wie hem stuurt, en wat hij verder kan.

Hoe hij aan je huis hangt: AC, DC of hybride

Hoe komt de stroom van je dak in de batterij? Langs drie routes.

AC. De batterij hangt via je groepenkast aan hetzelfde net als je huis. Aan je panelen en aan je omvormer verandert niets. Je bouwt niets om. Stekker en vast kunnen dit allebei.

DC. Je panelen gaan rechtstreeks op de batterij, via een MPPT. Dat betekent ingrijpen in je installatie. Ook dit kunnen stekker en vast inmiddels allebei. Bij de stekker ging het tot nu toe meestal om een paar panelen per MPPT en niet om hele strings. Dat gat wordt kleiner.

Hybride. Eén omvormer voor panelen en accu samen, met aan de AC-kant een aansluiting op de groepenkast. Daarnaast heeft zo'n systeem een MPPT-ingang voor panelen, of een backup-poort waar je bijvoorbeeld een aggregaat op zet. Op deze site gebruiken we het woord "hybride" alleen voor die DC-gekoppelde omvormer, zoals een Growatt SPH, een SolarEdge Home Hub of een Sigenergy-systeem. Een bedrade stekker zoals een Zendure SolarFlow Mix of een Anker Solarbank Max AC is AC-gekoppeld, ook als de fabrikant zelf "hybride" schrijft.

Eén uitzondering om te weten voor je aan DC begint. Bij een installatie met SolarEdge-optimisers bestaat er geen DC-retrofit van een ander merk. EcoFlow zet SolarEdge als merk op zijn incompatibiliteitslijst, en SafeDC houdt de string op 1 volt per optimiser zolang de SolarEdge-omvormer niet meedoet. DC-koppelen betekent daar een SolarEdge-omvormer.

Liggen er al panelen die je niet wilt aanraken? Dan weet je je route al.

Wie hem stuurt

Wie beslist wat de batterij doet, en wanneer?

Dat begint bij je contract. Het contract bepaalt hoeveel taken een kilowattuur uit je overschot heeft.

Op een vast contract zitten de energiebelasting en de heffingen al in je prijs per kilowattuur. Stroom die je zelf gebruikt, is dan waard wat je er anders voor had betaald, inclusief de belasting. Die kilowattuur heeft één taak: in je eigen huis belanden.

Op een dynamisch contract krijgt hij er een tweede taak bij. Hij kan opgeslagen worden, of verkocht. In 2026 loopt de salderingsregeling nog. Vanaf 1 januari 2027 stopt salderen. Voor een teruggeleverde kilowattuur krijg je dan ten hoogste de marktprijs, en de wet zet een ondergrens: tot 2030 minstens 50% van de prijs die je voor stroom betaalt zonder energiebelasting en btw. Op een dynamisch contract volgt die vergoeding de spotprijs van het uur of het kwartier. Op een vast of variabel contract is die ondergrens in de praktijk ook het plafond. Van zes leveranciers met een vast tarief voor 2027 betalen er vier rond de 6,2 tot 6,6 cent per kilowattuur. De twee die ruim het dubbele bieden, ENGIE en United Consumers, nemen bijna alles terug via terugleverkosten: netto houd je daar een halve cent over. Per saldo biedt geen van de zes meer dan de helft. In de video zeggen we "50% van de kale EPEX-prijs". Dat klopt niet: de ondergrens is 50% van het kale leveringstarief op een vast of variabel contract, en op een dynamisch contract krijg je de marktprijs van het uur of het kwartier.

Het verschil tussen de twee taken zit in de belasting. Wie een kilowattuur opslaat en later zelf gebruikt, betaalt de energiebelasting op het ene uur in plaats van op het andere, en de belasting valt tegen elkaar weg. Wie een kilowattuur opslaat om hem te verkopen, krijgt geen belasting terug. In 2027 is de energiebelasting in de eerste schijf € 0,08579 per kWh, exclusief btw. Dat bedrag staat bij verkopen vol tegen je, en bij zelf gebruiken niet. Wat dat met handelen doet, staat in het artikel over handelen met een stekkerbatterij en in het artikel over de terugleververgoeding in 2027.

Zodra een kilowattuur twee dingen kan, doet het ertoe wie er kiest.

Victron staat in de video als voorbeeld van doe-het-zelf, om de eigenschap en niet als aanrader: de besturing is open, en je doet bijna alles zelf. Welke merken lokaal open staan en via welke poort, staat in het artikel over aansturen per merk.

Een externe partij die je batterij in een virtuele centrale laat meedoen, levert volgens mij meer financieel voordeel op. Wat je daarvoor opgeeft, is controle, en een deel van de capaciteit. Hoeveel meer het oplevert, is hier niet berekend. Een bedrag geven we daarom niet.

Op de productpagina kijk je dus drie dingen na: zit hij dicht, kun je er lokaal bij, en mag er iemand van buitenaf aan sturen.

Wat een dure batterij duur maakt

Als het de opslag niet is, wat maakt een batterij dan duur? Vier dingen komen er bovenop:

• een model dat de batterij voor je stuurt;
• backup als het net wegvalt;
• modules in dezelfde stapel, zoals een DC-lader;
• hoe makkelijk je later uitbreidt.

Eén van die vier kiest je soort voor je, los van hoe groot de batterij wordt: backup.

Backup op drie fasen wijst naar vast

Wil je bij een stroomstoring je hele huis op drie fasen laten doordraaien, dan wordt het vast. Sommige stekkers kunnen ook backup. Dat gaat met een aparte backup-hub, of via een stopcontact op het apparaat, en meestal op één fase. Met drie fasen zou je drie hubs nodig hebben. Dan schiet een stekker zijn doel voorbij.

Let bij een stekker op wat het backup-getal betekent. "3.680 W off-grid" op een stekkerbatterij is de specificatie van een stopcontact op het apparaat, niet van je huis.

Koop je vast voor de backup, kijk dan of de omschakelaar (de ATS) erin zit, of dat hij een extra optie is. Een voorbeeld van dat verschil: de Tesla Powerwall 3P kostte in augustus 2026 € 7.804,50 inclusief btw, en € 8.833 met de Backup Gateway erbij. De backup was daar dus een optie van € 1.028,50.

De andere drie

Het model dat stuurt. Bij een AI-modus programmeert een model de automatisering, op de weersverwachting en op wat het van het verbruik van je huis geleerd heeft. Of dat beter werkt dan wat je zelf instelt, hebben we niet gemeten.

Modules in de stapel. Bij sommige vaste systemen zit een DC-lader voor je auto in dezelfde stapel als de batterij. De reguliere SigenStor heeft er zo een, als voorbeeld van de eigenschap. Pas op met de naam: op de SigenStor Neo kan geen directe DC-laadpaal. Andere systemen nemen de sturing van je airco mee.

Uitbreiden. Hier stel je drie vragen. Hoeveel kan er later bij? Wat kost één stap? En gaan de modules in serie of parallel? Noem bij uitbreiden altijd twee getallen: de prijs geldt voor de basisunit, en het hoogste kWh-getal is het plafond met losse modules erbij.

Peakshaving: stel de goede vraag

Op de checklist voor vast staat peakshaving. Het woord betekent twee dingen, en fabrikanten gebruiken één woord. Een prijspiek scheren is handelen. Een vermogenspiek scheren begrenst de stroom die je uit het net haalt.

Bij een vast driefase-systeem vraag je daarom niet "kan hij peakshaven", want dat levert overal een ja op. Je vraagt naar de onbalans per fase op het datablad. Dat percentage bepaalt of het systeem een scheve last kan rechttrekken. Per fase regelen kost wel rendement: Victron waarschuwt dat het systeem dan op de ene fase ontlaadt terwijl het op een andere oplaadt via de DC-bus.

Bij een stekker is de vraag een andere: regelt hij op zijn eigen fase, of op het gesaldeerde totaal van de P1-meter? De kWh-meter saldeert over de drie fasen, de hoofdzekering niet. En "nul op de meter" is geen peakshaving. Die stand ontlaadt tegen elke watt, en de batterij staat leeg als de piek komt.

Hoe groot: de curve van één huis

Dan de tweede helft van de vraag uit de reacties. Hoe groot?

Hoeveel van je eigen zonnestroom houd je zelf, bij welke maat? Die vraag is gemeten, op één huis. De Datadame publiceerde de meting in «Een thuisbatterij voor zonnestroom: hoe groot moet die zijn?».

De opzet: een jaar kwartierstanden uit de P1-meter van haar eigen huis, een tussenwoning met een vast contract. Op die kwartierstanden simuleerde zij batterijen. Is er in een kwartier stroom aan het net geleverd, dan laadt de batterij, zolang hij niet vol is. Is er stroom afgenomen, dan ontlaadt hij, zolang hij niet leeg is. Rendement 90%. Het vermogen neemt zij gelijk aan de capaciteit: 1 kW bij 1 kWh, 3 kW bij 3 kWh. De panelen wekten in dat jaar 3.540 kWh op. Het totale verbruik was ongeveer 2.800 kWh.

De percentages komen van De Datadame. Onze eigen omrekening staat in de kolommen met kilowatturen: het percentage keer de opwek van 3.540 kWh, afgerond.

De eerste 3 kWh verschuiven ongeveer 850 kWh per jaar. Met 7 kWh erbij komt er nog ongeveer 283 bij. Nog eens 10 kWh levert ongeveer 35 op. Boven de 3 tot 4 kWh loopt het dood.

Waarom het doodloopt: de kalender

De reden is de kalender, en niet de techniek. De Datadame splitst het per maand uit voor een batterij van 4 kWh. In december en januari past al het overschot in die 4 kWh, en in november blijft er in de hele maand 6 kWh over. Een grotere batterij levert in die drie maanden dus hooguit een paar kilowattuur op. 's Zomers is het verbruik de grens: overdag gaat veel verbruik al direct op zonnestroom, en de batterij hoeft alleen de avond en de nacht te dekken. Daarvoor volstaat 4 kWh op de meeste dagen. De stap van 4 naar 5 kWh is in haar meting nog 65 kWh per jaar waard.

Pas bij 1.000 kWh komt het zelfverbruik op 85%. Dan verplaats je zonnestroom van de zomer naar de winter, en dan gaat het niet meer over een thuisbatterij.

De Datadame zet er zelf een waarschuwing bij. Met kwartierdata valt het zelfverbruik waarschijnlijk wat te hoog uit. Korte pieken boven het vermogen van de batterij verdwijnen als je over een heel kwartier middelt, en een batterij reageert met een kleine vertraging. De echte curve ligt dus eerder iets lager dan hoger.

Waar dat huis staat tegenover het gemiddelde

Is dat huis een uitzondering? Het CBS maakt het mogelijk om het te plaatsen, met een voorbehoud.

Volgens CBS-tabel 85005NED is een zonnestroominstallatie op een woning gemiddeld 3,97 kWp (2023, definitief). Het rendement van de hele vloot lag in de definitieve jaren 2019 tot en met 2023 tussen 796 en 843 kWh per kWp. Deel de 3.540 kWh van De Datadame door die twee getallen, en het dak komt uit op ongeveer 4,2 tot 4,5 kWp. Die uitkomst is een aanname, en hij overschat waarschijnlijk. Het CBS-rendement is een vlootverhouding: de jaarproductie gedeeld door het vermogen van een vloot die dat jaar met honderdduizenden installaties groeide. Nieuwe installaties die maar een deel van het jaar draaiden, drukken dat getal. Toegepast op één installatie die het hele jaar draaide, geeft het een te groot dak. Haar dak ligt dus waarschijnlijk dichter bij het gemiddelde van 3,97 kWp dan erboven.

Het verbruik is minder makkelijk te vergelijken. De Datadame noemt haar totale verbruik. Het CBS publiceert levering door het net. Die twee getallen tellen niet hetzelfde.

Wat CBS-tabel 81528NED wel laat zien, is hoe ver andere woningen van dit huis afliggen:

De teruglevering is uitgesmeerd over alle woningen van dat type, ook de woningen zonder panelen. Van appartement naar vrijstaand verdubbelt het verbruik ruim, en de teruglevering wordt meer dan twintig keer zo groot. Alle cijfers uit 2025 zijn voorlopig.

Wat de curve niet zegt

Gemeten is één huis: een tussenwoning met een vast contract.

• Een tussenwoning op een dynamisch contract: niet gemeten. De maat verandert daar niet vanzelf, maar de kilowattuur krijgt een tweede taak.
• Een vrijstaande woning, op welk contract ook: niet gemeten. Bij een vrijstaande woning met een vast contract verwachten we juist dat de curve breekt. Meer overschot betekent dat de curve later afvlakt. Hoeveel later, weten we niet.
• Een warmtepomp of een elektrische auto: niet in deze curve. Een auto die overdag laadt uit zon, neemt een deel van het overschot weg dat anders naar de batterij ging. Een warmtepomp verschuift het verbruik naar de winter, als er het minste zon is.

De curve is dus een vorm, geen norm. Hij laat zien hoe de opbrengst per extra kilowattuur daalt. Hij zegt niet waar jouw knik ligt.

Wat de volgende kilowattuur kost

Zet de curve naast een prijs. Op de productpagina van een stekkerbatterij stonden op 23 september 2026 deze actieprijzen, inclusief btw. Het merk noemen we niet: het gaat om de vorm van de prijs, niet om het product.

Per kilowattuur valt deze actie zelfs onder de stekkerband van € 245. Elke volgende stap van 4 kWh kost € 799. Van 8 naar 16 kWh betaal je dus € 1.598 extra.

Op de curve ligt dat hele stuk in het vlakke deel. Bij 10 kWh zit het gemeten huis op 59%, bij 20 kWh op 60%. De stap van 8 naar 16 kWh valt daar grotendeels tussen. De curve heeft geen gemeten punt op 8 of 16 kWh, dus een exact aantal kilowatturen voor die stap geven we niet. In dit huis is het in de orde van enkele tientallen kilowatturen per jaar, voor € 1.598.

De fout in onze eigen rekentool

De rekentool op deze site droeg tot 13 september 2026 een referentiecurve met vier punten: 30% zonder batterij, 65% bij 5 kWh, 68% bij 10 kWh en 70% bij 15 kWh. Die getallen stonden niet in de bron waar de tool naar verwees. Bij 10 kWh meet de bron 59%. De tool rekende daar dus negen procentpunt te hoog, en de punten bij 5 en 15 kWh bestaan in de meting niet. Daarnaast stond het verbruik van het referentiehuis op 3.500 kWh. Dat was de opwek van dat huis. Het verbruik was ongeveer 2.800 kWh.

We hebben de curve op 13 september rechtgezet. Alleen de gemeten punten staan er nu in. Tussenwaarden komen uit interpolatie, en niet uit een getal dat wij verzinnen.

Leg die negen procentpunt naast de curve. Van 3 naar 20 kWh ga je van 51 naar 60%. Ook negen.

Onze rekenfout was precies zo groot als alles wat je erbij krijgt tussen een kleine batterij en een van 20 kWh.

Waar een van de twee geen punt heeft, staat geen verschil. Een punt van de ene curve naast een ander punt van de andere zetten, zou twee verschillende maten vergelijken.

Waarom de koopmaat hoger ligt dan de knik

De curve knikt bij 3 tot 4 kWh. Mijn koopmaat ligt hoger: zo'n 7 kWh is doorgaans genoeg, als je geen andere eisen hebt en geen grote verbruikers. Een vuistregel, geen meting.

De reden: een installatie van 4 kWp vult een batterij van 4 kWh in één uur zon op vol vermogen, en dan is hij vol. In de video zet ik er een voorwaarde bij. De omvormer en de laadkant van de batterij moeten dat vermogen ook aankunnen. Een batterij die met 800 watt laadt, is na een uur zon nog lang niet vol.

Een tweede reden die de curve zelf aangeeft: De Datadame rekende met een vermogen gelijk aan de capaciteit. In haar model ontlaadt een batterij van 3 kWh met 3 kW, terwijl een stekker op een gedeelde groep 800 watt levert. Wie een kleine batterij koopt met een laag vermogen, haalt de gemeten curve niet. Die laatste zin is afgeleid, niet gemeten.

En de 18 kWh van de proforma?

Is die te groot? Niet voor dat huis. Het huis heeft zo'n twaalf panelen, een kleioven en veel elektrisch. De 10 kW van de omvormer en de 18 kWh opslag worden daar allebei gedragen door wat er in het huis hangt. Gemeten zoals het curvehuis is het niet.

Groter is terecht als de last het draagt. Draagt de last het niet, dan is het geld weg.

Een kijker bouwt 16 kWh in de schuur. Een andere kijker houdt het op twee stekkerbatterijen. Allebei zijn te verdedigen. Ik reken de vraag na, niet de kijker.

De volgorde, in vijf stappen

In de video staan de twee lijstjes in beeld. Hier staan ze met wat je per punt nakijkt:

Een merk vergelijk je pas daarna. Twijfel je over de verkoper en niet over het merk, dan lees je verder in het artikel over je tegenpartij.

Een kilowattuur is in elke kast even groot. Je koopt wat eromheen zit, en niet meer kilowatturen dan je huis draagt.

Wat niet gemeten is

Deze punten staan niet als feit in de video en ook hier niet.

De curve voor een vrijstaande woning en voor een dynamisch contract. De route staat vast: eerst de gepubliceerde curve van De Datadame reproduceren uit haar eigen invoer. Komt een simulatie daar op uit, dan mag hij andere profielen draaien, met NEDU-verbruiksprofielen en PVGIS voor de opwek. Geen van beide bronnen is al geopend.

Hoeveel een virtuele centrale oplevert. Niet berekend.

Of een AI-modus beter stuurt dan je eigen instellingen. Niet gemeten.

De verdeling van vaste en dynamische contracten. Het CBS heeft er geen tabel voor (gezocht 13 september 2026). Daarom noemen we geen aandeel.

De prijsband voor vast. De band van € 350 tot € 750 is een inschatting van de redactie, geen telling. De modellen in de klassenvergelijking kostten € 518 tot € 756 per kWh.

Verantwoording

Transparantie. Dit artikel is geschreven op basis van een gepubliceerde meting van De Datadame, twee CBS-tabellen, een proforma en een schermafbeelding van een productpagina, en onze eigen kennisbank. Er is voor dit stuk niets betaald. Geen merk heeft het vooraf gezien, en er staan geen affiliate-links in. De leverancier van de proforma en het merk van de actieprijzen noemen we niet, omdat het artikel over de vorm van de prijs gaat en niet over een product.

Verder lezen

• Welke soorten thuisbatterij zijn er? over de zes categorieën en de prijs per kilowattuur
• Te grote thuisbatterij? over dagcyclus tegen jaarverbruik
• Thuisbatterij aansturen per merk over lokale toegang
• Terugleververgoeding 2027 over wat een teruggeleverde kilowattuur na 2026 oplevert
• Handelen met een stekkerbatterij over de tweede taak van een kilowattuur

De video bij dit artikel verschijnt binnenkort op Jay's Desk.